vrijdag 24 mei 2019

Hoera ik heb een literatuuropvatting

Ik besprak in Trouw de afgelopen tijd een paar romans waar ik niet zo enthousiast over was. Het waren romans van Nederlandse auteurs, van sommige van die romans verwachtte ik teveel, van andere bleek een vaag vermoeden dat ik vooraf had zo’n beetje te kloppen.

Het effect van recensies is gering, maar er is een opvallend verschil tussen de positieve en de negatieve bespreking. Ben je positief, dan wordt je lof met gejuich ontvangen, gedeeld door uitgeverij, door fans, door de auteur zelf, op het omslag van de herdruk gezet. Jouw mening wordt de hele tijd bevestigd (zie je wel het is een goed boek!) – om opportunistische redenen, oké, maar toch, je bent blij zo’n boek een handje te kunnen helpen. Op een kritische bespreking volgt meestal een grote stilte. Er wordt niets gedeeld, niets gezegd. Je vraagt je af hoe de schrijver in die stilte op zijn woede zit te kauwen. Ik ga ook altijd twijfelen. Had ik het mis? Je weet niet zeker of je kompas nog werkt, en of je überhaupt een kompas hebt. Ben ik een azijnpisser aan het worden, een boze witte recensent? Ben ik rancuneus, jaloers, cynisch, of juist een moraalridder? Is er een andere onzuivere reden dat ik een negatief oordeel uitspreek over een roman? Op die momenten - als je alleen met je mening bent, als ‘je mening’ tegenover je zit als een zwaarlijvige vriend in een morsige kroeg, een vriend die nooit meer iets verrassends zegt en met wie je wel bent uitgeluld - dan mis ik het discours over wat goede literatuur is, of zou moeten zijn, het gedeelde of juist betwiste ankerpunt. Positief? Iedereen juicht. Negatief? Iedereen zwijgt. Recensenten bespreken dezelfde boeken, maar nooit elkaars opvatting. Gaat het over schrijvers, dan gaat het alleen nog over hoe weinig ze verdienen, gaat over literatuur dan moeten we weer horen hoe weinig er nog gelezen wordt. Dat lezen wel leuk moet blijven.

Ineens was er deze week een reactie op een negatieve bespreking, van een bekende auteur, een indirecte aanval op mij (en tegelijk op een recensent van NRC), via een interview. Kennelijk was de nijd zo groot dat hij de ongeschreven regel dat wie geschoren wordt stil moet blijven zitten naast zich neer legde. De auteur wilde een jeukpoederbombardement op mijn huis uitvoeren, of Albanese huurmoordenaars op me af sturen. Dat was ironie, natuurlijk, en ik snap de reactie best – ik ben zelf ook wel eens afgefikt in een recensie. Maar vervolgens werd ik aangevallen op mijn literatuuropvatting, die volledig verouderd zou zijn. Ergens was ik wel gestreeld, want ik wist nooit zeker of ik wel een literatuuropvatting had. Wat een ‘moderne’ literatuuropvatting was bleef in zijn betoog onduidelijk. Iets met een ‘goed verhaal’, zoals ‘in de Amerikaanse literatuur’. En het moest niet te navelstaarderig zijn. Want daar leed de literatuur (in Nederland) onder. Het moest wel leuk blijven. Daar zat ik dan, met mijn verouderde literatuuropvatting, iets uit de jaren vijftig van de vorige eeuw, iets over navelstaren en eindeloos gepeur in de ziel.
Ja, misschien had ik het wel mis.

Goddank las ik deze week weer een erg goed boek. Het was een roman die me tot tranen toe roerde, niet vanwege ‘het verhaal’, maar vanwege de taal, woorden die alles nieuw maken, en vanwege de peilloze diepte waar je indondert en weer uitklimt. Ik ga het boek niet bespreken. Het volstaat te zeggen dat het verschrikkelijk goed is, volgens mijn ouderwetse literatuuropvatting die simpel gezegd voorschrijft dat een roman een innerlijk avontuur is, in levende taal opgeschreven. Het verhaal in deze roman is vreselijk, het is er feitelijk niet eens, het wil niet verteld worden. Het peurt de ziel helemaal uit, er klinken echo’s uit de diepe holte. Dit is literatuur. Dankzij dit boek staat het kompas weer naar het noorden gericht, er is op dit moment niets wat me uit koers kan brengen.

De titel: Manon Uphoff, Vallen is als vliegen

Hoera, ik heb weer een literatuuropvatting! Dankzij één boek! Ik ben bereid ervoor te sterven! Ik zie de confrontatie met Albanese huurmoordenaars met vertrouwen tegemoet.






16 opmerkingen:

  1. Lening aanbod tussen internationaal individu.
    Als u financiële hulp wilt, kan ik u helpen.
    Neem contact met mij op:
    E-mail: Contact@cfi-info.com
    Nummer whatsapp: +33784505888
    Website: https://cfi-info.com

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Wij zijn een financiële instelling die gespecialiseerd is op het gebied van een kredietlening die mensen helpt die een geldlening nodig hebben of om hun persoonlijke problemen op te lossen of hun projecten te ontwikkelen met een rentevoet van 2%. Voor meer informatie kunt u contact met ons opnemen via Whatsapp + 593985432538 of per e-mail: bancofinancial111@gmail.com
    Heeft u een lening nodig?

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Wij zijn een financiële instelling die gespecialiseerd is op het gebied van een kredietlening die mensen helpt die een geldlening nodig hebben of om hun persoonlijke problemen op te lossen of hun projecten te ontwikkelen met een rentevoet van 2%. Voor meer informatie kunt u contact met ons opnemen via Whatsapp + 593985432538 of per e-mail: bancofinancial111@gmail.com
    Heeft u een lening nodig?

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Wij zijn een financiële instelling die gespecialiseerd is op het gebied van een kredietlening die mensen helpt die een geldlening nodig hebben of om hun persoonlijke problemen op te lossen of hun projecten te ontwikkelen met een rentevoet van 2%. Voor meer informatie kunt u contact met ons opnemen via Whatsapp + 593985432538 of per e-mail: bancofinancial111@gmail.com
    Heeft u een lening nodig?

    BeantwoordenVerwijderen
  5. ik heb een dringende lening nodig op fredlarryloanfirm@gmail.com

    Hier staan we klaar om uw lening te verwerken

    Goedendag,

    Ben je een zakenman of -vrouw? Het is tijd om uw droom te vervullen, wij zijn een gecertificeerde leningmaatschappij, wij bieden leningen tegen een lage rente van 3%, aan particulieren en bedrijven over de hele wereld, in elke valuta die u wilt, ponden, dollar, euro enz.

    Vertrouw vandaag op ons voor een snelle en gegarandeerde lening
    contacteer ons via
    E-mail: (fredlarryloanfirm@gmail.com) of (fredlarryloanfirm@hotmail.com)
    Bel / Whatsapp-nummer: +2347061892843

    BeantwoordenVerwijderen
  6. ik heb een dringende lening nodig op fredlarryloanfirm@gmail.com

    Hier staan we klaar om uw lening te verwerken

    Goedendag,

    Ben je een zakenman of -vrouw? Het is tijd om uw droom te vervullen, wij zijn een gecertificeerde leningmaatschappij, wij bieden leningen tegen een lage rente van 3%, aan particulieren en bedrijven over de hele wereld, in elke valuta die u wilt, ponden, dollar, euro enz.

    Vertrouw vandaag op ons voor een snelle en gegarandeerde lening
    contacteer ons via
    E-mail: (fredlarryloanfirm@gmail.com) of (fredlarryloanfirm@hotmail.com)
    Bel / Whatsapp-nummer: +2347061892843

    BeantwoordenVerwijderen
  7. HEB JE EEN LENING NODIG? Zijn financieel down, huil niet meer omdat je financiële probleem niets is om over te huilen, het is iets waar we tegen moeten vechten in één liefde, begrip, vertrouwen en eenheid. Dus ons geloof als legitieme financiële adviseurs maakt een einde aan de financiële moeilijkheden. Wij zijn investeerders die financiële diensten verlenen en wij zijn gespecialiseerd in zowel startende projecten, Home Finance als bestaande bedrijven die financiering nodig hebben of Lening voor uitbreiding. We zetten ons in om bedrijven te helpen zich te ontwikkelen en te slagen. Heeft u een lage credit score en vindt u het moeilijk om een ​​kapitaallening te verkrijgen bij lokale banken en andere financiële instellingen? Heeft u een spoedlening nodig om een ​​huis te kopen? Als Ja zich geen zorgen meer maakt, want we zijn hier om de minder financiële privileges te helpen de lening te krijgen die ze nodig hebben om weer op de been te komen, ongeacht uw kredietscore, u kunt afscheid nemen van al uw financiële crisis en moeilijkheden. Wij bieden leningen aan variërend van ($ 5.000,00.USD tot $ 500.000.000,00.USD) tegen een lage en betaalbare rente van 2%, zonder onderpand en zonder kredietcontrole. Gotek Finance Company bevat alle informatie over hoe u snel en pijnloos geld kunt verkrijgen (gerberjames0032@gmail.com)

    Noodfondsen nodig? Meld u nu aan en ontvang uw geldelijke goedkeuring. wij bieden de volgende financiële diensten aan:
    *Persoonlijke leningen,
    * Schuldenconsolidatieleningen,
    * Risicokapitaal,
    * Zakelijke leningen,
    * Onderwijsleningen,
    *Hypotheek
    * Autoleningen
    * Hotelleningen
    En nog veel meer.

    WIJ GAAN HIER OM EEN einde te maken aan al uw financiële problemen
    E-mail ons vandaag (gerberjames0032@gmail.com}

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Dit is om het grote publiek te informeren dat KATE LISA CREDIT momenteel leningen verstrekt aan mensen die financiële steun nodig hebben vanwege de COVID19-epidemie tegen een lage rente van 3%. Aanvragers worden wereldwijd geaccepteerd. Als u geïnteresseerd bent in het aanvragen van een lening, neem dan contact met hen op voor meer informatie via e-mail: kateloansss@hotmail.com of WhatsApp: +79274265428 of WhatsApp: + 2348075180625

    BeantwoordenVerwijderen
  9. WIJ BIEDEN ALLE SOORTEN LENINGEN AAN 3%. WIJ KUNNEN IEDEREEN LENEN, MET EEN GLADDE EN EFFECTIEVE DIENSTEN. Wij bieden leningen aan van € 1.000, - tot € 10.000.000, -. We verstrekken legitieme leningen aan serieuze personen of bedrijven die leningen nodig hebben. onze Leningen worden aangeboden tegen een voor iedereen gunstige rentevoet. We kunnen uw financiële leningen voldoen. geïnteresseerd met een geweldig aanbod. Neem vandaag nog contact met ons op voor een dringende lening via: robertokennety@gmail.com

    Bedrijfsnaam: Roberto Loan Service
    E-mailadres bedrijf: robertokennety@gmail.com
    WhatsApp: +1(518)219-0838

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Hallo allemaal, ik ben super opgewonden vandaag. Ik zag opmerkingen van mensen die al een lening hadden ontvangen van Sabinehelps@gmail.com en toen besloot ik me aan te melden op basis van hun aanbevelingen. Een paar uur geleden bevestigde ik in totaal 10.000 euro die ik van mijn eigen bankrekening had gevraagd. Dit is echt geweldig nieuws, en ik raad iedereen die een echte lening nodig heeft aan om een aanvraag in te dienen via e-mail: sabinhelps@gmail.com of whatsapp haar op +79267494861.

    BeantwoordenVerwijderen
  11. Ik wil Karin Sabine-leningen voor mij een lening van € 7000 waarderen. Als je een dringende lening nodig hebt, zorg dan dat je niet wordt opgelicht door nep-geldschieters en solliciteer via een echte kredietverstrekker via e-mail sabinhelps@gmail.com whatsapp +79267494861

    BeantwoordenVerwijderen
  12. Snel zakelijk lenen of rekeningen betalen tegen 3% rente? Wij bieden zakelijke lening, persoonlijke lening, woningkrediet, autolening, studielening, schuldconsolidatielening e.t.c. ongeacht uw kredietscore. We zijn gegarandeerd in het verstrekken van financiële diensten aan onze talrijke klanten over de hele wereld. Met een maximale looptijd van 1 tot 30 jaar, varieert onze lening van 2.000 euro (tweeduizend euro) tot $ 50.000.000,00. (Vijftig miljoen euro). We lenen ook in USA DOLLARS, EURO en PONDEN! Neem voor meer informatie contact met ons op via deze e-mail: (robertokennety@gmail.com), of WhatsApp: +1(518)219-0838

    Bedrijfsnaam: Roberto Loan Service
    Bedrijf e-mail: robertokennety@gmail.com
    WhatsApp: +1(518)219-0838

    BeantwoordenVerwijderen
  13. Ik wil Karin Sabine lenen voor mij een lening van € 40.000 waarderen. als je een dringende lening nodig hebt, voorkom dan dat je wordt opgelicht door nep-geldschieters en solliciteer via een echte leningfirma via e-mail sabinhelps@gmail.com whatsapp +79267494861

    BeantwoordenVerwijderen
  14. Ik wil Karin Sabine leningen voor mij een lening van € 40.000,00 euro waarderen. als je een dringende lening nodig hebt, voorkom dan dat je wordt opgelicht door nep-geldschieters en solliciteer via een echte leningfirma via e-mail sabinhelps@gmail.com whatsapp +79267494861

    BeantwoordenVerwijderen
  15. GETUIGENIS OVER HOE IK MIJN LENING KREEG VAN EEN ECHT FINANCIERINGSBEDRIJF VORIGE WEEK. E-mail voor onmiddellijke reactie:whatsapp-nummer: +19292227023 drbenjaminfinance@gmail.com

    Ik ben mevrouw, Leores Jazbel bij naam, ik woon in de Verenigde Staten van Amerika, die tussen november vorig jaar en juli van dit jaar het slachtoffer is geworden van zoveel nep-geldschieters, maar ik bedank mijn maker zo erg dat hij eindelijk heeft geglimlacht mij door me door te verwijzen naar deze nieuwe geldschieter die dit jaar 2020 een glimlach op mijn gezicht toverde en hij me niet bedriegt en ook niet bedriegt of liegt tegen mij en mijn vrienden, maar deze kredietverstrekker is echter BENJAMIN LOAN INVESTMENTS FINANCE (drbenjaminfinance@gmail.com) gaf me een lening van 2%, wat neerkomt op Euro900.000,00 Amerikaanse dollars nadat ik akkoord was gegaan met de algemene voorwaarden van hun bedrijf en een belangrijk ding dat ik leuk vind aan dit leningbedrijf is dat ze snel en uniek zijn. {Dr.Benjamin Scarlet Owen} kan u ook helpen met een legitieme leningaanbieding. Hij heeft ook enkele andere collega's van mij geholpen. Als u een echte lening zonder kosten / spanning nodig heeft, is hij de juiste leningverstrekker om uw financiële problemen en crisis vandaag weg te vagen. BENJAMIN LOAN INVESTMENTS FINANCE bevat alle informatie over hoe u snel en pijnloos aan geld kunt komen op whatsapp-nummer: +19292227023 E-mail: drbenjaminfinance@gmail.com

    Als het gaat om financiële crisis en leningen, dan is BENJAMIN LOAN INVESTMENTS FINANCE de plek om naartoe te gaan, vertel hem alsjeblieft dat ik je door mevrouw Leores Jazbel geleid Veel geluk ...........

    BeantwoordenVerwijderen
  16. Hallo allemaal, ik ben super opgewonden vandaag. Ik zag reacties van mensen die al een lening hadden gekregen van Sabinhelps@gmail.com en toen besloot ik me aan te melden op basis van hun aanbevelingen. Een paar uur geleden bevestigde ik in totaal 10.000 euro die ik van mijn eigen bankrekening had aangevraagd. Dit is echt geweldig nieuws, en ik raad iedereen die een echte lening nodig heeft aan om een aanvraag in te dienen via e-mail: sabinhelps@gmail.com of whatsapp haar op +79267494861.

    BeantwoordenVerwijderen

trailer "Een Onbarmhartig Pad"