vrijdag 24 mei 2013

Sufferdjes en Helden (Trouw column 23 mei)


Achterin de examenzaal zitten de woordblinden, keurig bij elkaar in een soort getto, uit praktische overwegingen. Vanaf het moment dat ze moesten leren lezen voeren deze kinderen een bittere strijd met dansende en muitende woorden. De wilskracht die een dyslectisch kind moet opbrengen in die strijd – iedere dag opnieuw – is aanzienlijk, ook al krijgen ze extra tijd en soms een groot lettertype. Ik noem ze altijd ‘De sufferdjes’, doch alleen als ze begrijpen dat het een geuzennaam is. 

Op het examen mogen de sufferdjes met een laptop werken. De man die dat allemaal in goede banen leidt is Rob. Rob is zeer belangrijk voor ons, hij zorgt voor de computers op school. Een zware taak. Rob heeft altijd een wat verbaasde uitdrukking op zijn gezicht, alsof hij nog altijd niet kan geloven dat computers stukgaan, en dat mensen daar boos over kunnen worden. Het is ook een manier het hoofd boven water te houden.

Tijdens de examens zit Rob helemaal achter in de hoek. Er staat een computerkast, een printer, en weet ik het al – en van daaruit waakt hij over het getto van sufferdjes. Hij doet mij altijd denken aan een anesthesist die eerst iedereen in slaap sust en daarna rustig zit te wachten tussen zijn dure spullen. Een wegennet van elektriciteitssnoeren (dit is geen fijn woord voor een dyslectische leerling) loopt over de vloer, en alle snoeren leiden van de leerlingentafeltjes naar het commandocentrum van Rob.

Gewone surveillant raken in paniek van al die snoeren en computers. Papiervingers en pisvingers kunnen ze handelen, maar een computer is een ander bordje vla. Over snoeren kan je vallen. Computers kunnen crashen, ontploffen, opstijgen, of erger: als ze niet opletten zit een leerling misschien zomaar op internet! God verhoede het.

En dan is er nog de spraaksynthese software. Iedere ochtend worden de examenopgaven op de computer van pdf-bestanden geconverteerd in computerspraak, voor de zware gevallen van dyslexie. Wij werken op school met het programma Kurzweil 3000. Die naam doet mij denken aan een Harry Potter wedstrijdbezem, maar het is nochtans een geweldige innovatie. Woensdagmiddag is Frans aan de orde op het havo. Er blijken zowaar drie dyslectici te zijn met Frans in hun pakket. Wauw! Frans, als dyslecticus. Dan ben je geen sufferdje meer, dan ben je een sufferd-eerste-klas.
Een enorme held, in andere woorden. Net als onze Rob.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen

Gerwin in DWDD 28 januari 2010